Wybór desek tarasowych to dopiero pierwszy krok. Równie istotne jest określenie, ile materiału faktycznie trzeba zamówić. Zbyt mała ilość oznacza przerwę w pracach i konieczność domówienia desek z innej partii, co często wiąże się z różnicami w odcieniu. Zbyt duża generuje niepotrzebny koszt. Najbardziej precyzyjnym sposobem wyliczenia zapotrzebowania jest przeliczenie metrów kwadratowych tarasu na metry bieżące desek. W tym celu trzeba znać szerokość jednej deski oraz wielkość szczeliny dylatacyjnej między elementami.
Jak przeliczyć powierzchnię tarasu na metry bieżące desek?
Aby ustalić, ile metrów bieżących będzie potrzebne na 1 m² powierzchni, wystarczy proste działanie. Kluczowe są dwa parametry: szerokość deski po uwzględnieniu szczeliny oraz znana powierzchnia, którą chcemy pokryć. Najpierw należy zsumować szerokość samej deski oraz jej przerwy montażowej. Otrzymana wartość mówi, ile centymetrów zajmuje jeden pas tarasowy.
Przykład wygląda tak: jeśli deska ma 14 cm szerokości, a szczelina dylatacyjna 0,5 cm, jeden pas zajmuje 14,5 cm. Dopiero na tej podstawie można obliczyć faktyczne zużycie materiału. Powierzchnię 100 cm dzielimy przez 14,5 cm i otrzymujemy liczbę pasów mieszczących się w jednym metrze szerokości tarasu. Mnożąc wynik przez długość jednego metra, uzyskujemy liczbę metrów bieżących przypadających na 1 m².
Typowe wartości dla desek tarasowych z rynku
W praktyce szerokości desek mieszczą się najczęściej między 12 a 15 cm w przypadku drewna oraz między 13 a 16 cm dla kompozytu. To sprawia, że przeliczniki zużycia materiału są dość przewidywalne. Dla większości popularnych modeli realne wartości mieszczą się w przedziale od około 6 do 8 metrów bieżących na każdy metr kwadratowy tarasu, zależnie od producenta i systemu montażowego.
Dla deski o szerokości 12 cm oraz szczelinie 0,7 cm zużycie wynosi około 7,9 mb na m². Dla szerszej deski 15 cm plus 0,5 cm przerwy jest to już około 6,4 mb na m². Widać więc, że różnica w szerokości nawet kilku centymetrów może zmienić potrzebną ilość materiału o kilkanaście procent, dlatego nie warto korzystać z uśrednionych wartości bez sprawdzenia wymiarów konkretnego modelu.
Szczelina dylatacyjna i jej realny wpływ
Szczeliny między deskami są konieczne. Ułatwiają odpływ wody oraz kompensują naturalne ruchy materiału pod wpływem temperatury i wilgotności. Drewno pracuje bardziej niż kompozyt, dlatego zaleca się większe odstępy przy modrzewiu czy świerku niż przy deskach WPC. Typowe wartości to zakres od 0,5 do 1 cm.
Warto pamiętać, że im większa przerwa, tym większa liczba desek przypada na metr kwadratowy. Dla inwestora oznacza to wyższe zużycie materiału, choć poprawna dylatacja chroni taras przed odkształceniami. Dobrą praktyką jest stosowanie zaleceń producenta dotyczących konkretnego gatunku drewna lub kompozytu.
Jak policzyć metr bieżący przy różnych długościach desek?
Nieco kłopotliwa może być sytuacja, gdy taras ma niestandardowy kształt lub gdy kupowane deski nie mają jednakowej długości. Metr bieżący zawsze oznacza odcinek długości jednego metra niezależnie od szerokości deski. Dlatego dla obliczeń zapotrzebowania nie ma znaczenia, czy pojedyncza deska ma 3, 4 czy 5 metrów długości. Długość wpływa jedynie na rozmieszczenie łączeń, estetykę oraz potencjalną liczbę odpadów.
Przy skomplikowanych układach najlepiej jest narysować prosty plan tarasu i rozrysować ułożenie desek zgodnie z kierunkiem montażu. Pozwala to uwzględnić odpady wynikające z docinania. Przy prostokątnych tarasach można przyjąć zapas około 5 procent, natomiast przy powierzchniach nieregularnych bezpieczniej doliczyć około 10 procent.
Przykład szczegółowych obliczeń krok po kroku
Załóżmy, że inwestor wybiera deskę tarasową o szerokości 14 cm i zalecanej przerwie 0,6 cm. Całkowita szerokość jednego pasa to 14,6 cm. Następnie dzielimy 100 cm przez 14,6 cm, co daje 6,84 pasa na metr szerokości tarasu. Skoro każdy pas ma długość jednego metra, to na 1 m² przypada 6,84 mb deski. Wynik można zaokrąglić do 6,9 dla zwiększenia bezpieczeństwa. Jeśli taras ma 20 m², finalne zużycie wyniesie około 138 mb plus zapas montażowy.
Tego typu przeliczenia można wykonać dla dowolnego modelu deski. Wystarczy znać jej szerokość oraz zalecaną przerwę i zastosować powyższe zasady. Nie ma potrzeby korzystania z kalkulatorów online, choć mogą one przyspieszyć cały proces, pod warunkiem że wprowadza się do nich dokładne dane techniczne.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy zamawianiu desek?
Jednym z częstych błędów jest nieuwzględnienie zapasu montażowego. Kolejny to ignorowanie szerokości przerwy między deskami. Zdarza się również, że inwestorzy wybierają deski jedynie na podstawie metrażu tarasu, bez sprawdzenia ich realnej szerokości. W efekcie brakuje materiału lub zostaje go zbyt dużo, co niepotrzebnie podnosi koszt całej realizacji.
Warto także uważać na zaokrąglanie wyników wyłącznie w dół. Bezpieczniej jest zaokrąglać w górę, szczególnie przy desce o zmiennej wilgotności. W przypadku montażu nad wodą lub na nasłonecznionym tarasie przerwy mogą się delikatnie zmieniać w zależności od pory dnia.
Co zrobić, gdy producent podaje jedynie metry bieżące?
Zdarza się, że oferta handlowa obejmuje jedynie cenę za metr bieżący bez informacji o przeliczniku na m². W takiej sytuacji warto samodzielnie wykonać opisane wcześniej działania. Pozwala to porównać realną cenę pokrycia metra kwadratowego między różnymi modelami desek i wybrać rozwiązanie najbardziej opłacalne.
Najkorzystniej jest zestawiać produkty o zbliżonej szerokości, aby porównanie było uczciwe. Czasem tańsza deska w przeliczeniu na mb okazuje się droższa w przeliczeniu na m², ponieważ ma mniejszą szerokość i wymaga większego zużycia materiału. Dzięki precyzyjnemu przeliczeniu można uniknąć takich niespodzianek, a jednocześnie dokładnie zaplanować budżet.
